Leading yourself. Ja hoor, daar begint het dus.

We hebben het in organisaties graag over leiderschap. Over eigenaarschap. Cultuur. Aanspreken. Samenwerking. Mensen moeten meer verantwoordelijkheid nemen. Elkaar feedback geven. Niet zo afwachten. Meer initiatief tonen. En voor je het weet zit je met een MT drie uur te praten over wat "ze" toch eens anders zouden moeten doen. Altijd fijn, die "ze". Want zolang het over "ze" gaat, hoeven we zelf nog even nergens naar te kijken. Daarom vind ik Leading Yourself, Leading Others en Leading the Business zo'n interessante volgorde. Niet als weer een nieuw leiderschapsmodel, daar hebben we er inmiddels volgens mij genoeg van om een flinke Billy-kast mee te vullen, maar omdat de volgorde nogal pijnlijk logisch is.

Leading Yourself
Leiderschap begint niet bij de ander. Het begint bij jou. Wat gebeurt er met jou als de druk oploopt? Als iemand je tegenspreekt? Als iemand iets totaal anders doet dan jij had bedacht?
Ga je harder sturen? Controleren? Het zelf maar even doen, want "dan weet ik tenminste dat het goed gebeurt"? Of houd je juist je mond terwijl je eigenlijk allang iets vindt? We hebben allemaal onze patronen. Ik ook. En het irritante aan patronen is dat ze zichzelf meestal heel logisch vinden. "Ik ben gewoon duidelijk." Kan. Misschien ben je ook gewoon aan het doordrammen. "Ik geef mensen veel ruimte." Prachtig. Of je spreekt ze niet aan. Leading Yourself gaat voor mij daarom niet over eindeloos naar je eigen navel staren. Het gaat over jezelf kennen én verantwoordelijkheid nemen voor wat jij vervolgens doet. Leid jij jezelf? Of leiden jouw patronen jou?

Leading Others
En dan wordt het pas echt interessant. Want zodra je leidinggeeft, is jouw gedrag niet meer alleen van jou. Het doet iets met anderen. Je kunt honderd keer zeggen dat je eigenaarschap belangrijk vindt. Maar als jij bij ieder probleem zelf met de oplossing komt, moet je niet gek opkijken als iedereen uiteindelijk naar jou blijft kijken. Je kunt roepen dat mensen zich moeten uitspreken. Maar als jouw gezicht bij de eerste kritische opmerking al op standje onweer gaat, hebben mensen dat ook vrij snel door. Mensen luisteren namelijk prima naar wat je zegt. Maar ze kijken vooral naar wat je doet.

Leading Others gaat voor mij daarom niet over hoeveel mensen jij kunt aansturen. Maar over: wat maak jij bij anderen los? Worden mensen groter door jouw leiderschap? Of vooral voorzichtiger? Nemen ze verantwoordelijkheid? Durven ze jou tegen te spreken? Dat is voor mij trouwens ook veiligheid. Niet dat we allemaal gezellig met elkaar zijn. Veiligheid betekent dat het veilig genoeg is om het onveilige gesprek te voeren. Om te zeggen wat gezegd moet worden. Ook als het even schuurt.

Leading the Business
En dan pas komen we bij de organisatie. Bij cultuur. Ook zo'n woord waar we heerlijk ingewikkeld over kunnen doen. Terwijl cultuur voor mij uiteindelijk behoorlijk simpel is: het is wat we hier met elkaar normaal zijn gaan vinden. Wat we doen. Wat we laten. Wat we belonen. En vooral: wat iedereen allang ziet, maar waar niemand meer iets van zegt. Als we zeggen dat we eigenaarschap willen, maar alles naar boven escaleren, creëren we afhankelijkheid. Als we zeggen dat aanspreken belangrijk is, maar moeilijke gesprekken vermijden, creëren we voorzichtigheid. En als we bepaald gedrag jarenlang laten bestaan, moeten we misschien niet ineens verbaasd roepen: "We hebben hier echt een cultuurprobleem."
Nee. We hebben heel lang een hoop gedrag normaal gevonden. En daar hebben leiders dus iets in te doen.

Uiteindelijk loopt er een vrij simpel lijntje: hoe jij denkt → bepaalt hoe jij je gedraagt → jouw gedrag beïnvloedt anderen → wat we samen blijven herhalen wordt cultuur → en cultuur beïnvloedt uiteindelijk het resultaat. Dus voordat we de volgende heisessie organiseren over de vraag hoe "de organisatie" moet veranderen, misschien eerst even een vervelender vraag: welk deel van de cultuur waar jij je zo aan ergert, houd jij zelf eigenlijk in stand?

Au. Maar wel een stuk interessanter dan: "ze moeten meer eigenaarschap pakken".

En weer door……..

Yvonne